Μπορώ να πληρώσω σε δύο δόσεις;
Μια ταμίας τάξης λέει πάντα ναι όταν μια οικογένεια ρωτάει αν μπορεί να πληρώσει σε δύο δόσεις. Τα λεφτά δεν πρέπει ποτέ να κρατούν ένα παιδί πίσω.
Παλιά, σε έναν μακρινό γαλαξία, δηλαδή πέρυσι τον Μάιο στην ομάδα γονέων της Γ' Δημοτικού, ήρθε ένα μήνυμα στις 22:10 που άλλαξε λίγο τον τρόπο που βλέπω τη δουλειά της ταμία. Έλεγε απλά: «Γεια σου, μπορώ να ρωτήσω κάτι ιδιωτικά;»
Ήταν η μητέρα του Νίκου. Και η ερώτηση ήταν αν μπορούσε να πληρώσει τα 45 ευρώ για την εκδρομή σε δύο δόσεις.
Η απάντηση που έχω έτοιμη πάντα
Η απάντησή μου ήταν έτοιμη πριν καν τελειώσει η ερώτηση. «Φυσικά. Ό,τι σου βολεύει.» Δεν χρειάστηκε να σκεφτώ, δεν χρειάστηκε να το ψάξω σε κανένα excel, δεν χρειάστηκε καν να ρωτήσω γιατί. Τα λεφτά δεν πρέπει ποτέ να είναι ο λόγος που ένα παιδί μένει πίσω από την τάξη του σε μια εκδρομή.
Η μητέρα του Νίκου έστειλε 20 ευρώ εκείνο το βράδυ μέσω IRIS και τα υπόλοιπα 25 δέκα μέρες αργότερα, ακριβώς όπως είχε πει. Δεν χρειάστηκε καμία υπενθύμιση. Απλώς χρειάστηκε κάποιος να πει «φυσικά» χωρίς δισταγμό.
Ένα σύντομο ρεπορτάζ από το μπλοκάκι μου
Κρατάω ένα μικρό, εντελώς ανεπίσημο μπλοκάκι με ονόματα και ημερομηνίες, μόνο για τις δόσεις. Δεν είναι λίστα ντροπής, είναι το αντίθετο: είναι η απόδειξη ότι σχεδόν όλες οι οικογένειες που ρωτούν πληρώνουν στο τέλος, απλώς με τον δικό τους ρυθμό. Τρεις οικογένειες φέτος ζήτησαν δύο δόσεις. Μία ζήτησε τρεις. Όλες πλήρωσαν, όλες μέχρι την ημερομηνία της εκδρομής, καμία δεν το ανέφερε ποτέ ξανά μπροστά σε άλλους γονείς.
Το μπλοκάκι είναι παλιό, με τσαλακωμένο εξώφυλλο, και θα μπορούσε κάλλιστα να είναι το ημερολόγιο μιας εντελώς διαφορετικής, πιο δραματικής ζωής. Στην πραγματικότητα μέσα γράφει μόνο πράγματα σαν «Νίκος, 20+25, IRIS» και τίποτα άλλο. Καμία εξήγηση, καμία κρίση, μόνο αριθμοί.
Μικρή παρέκβαση για το πώς μοιράζονται φαγητό οι κοράκοι
Μια και μιλάμε για μοίρασμα: οι κοράκοι, όταν κάποιος βρει τροφή, συχνά καλούν και άλλα κοράκια να έρθουν να φάνε, ακόμα κι όταν δεν χρειάζεται. Οι επιστήμονες λένε ότι αυτό χτίζει κοινωνικούς δεσμούς που θα φανούν χρήσιμοι αργότερα, όταν ο ρόλος αντιστραφεί. Κανένα κοράκι δεν κρατάει λίστα με το ποιος έφαγε λιγότερο τη Δευτέρα.
Καλά, ας γυρίσουμε στην εκδρομή, γιατί τα κοράκια δεν πληρώνουν εισιτήριο λεωφορείου.
Το μόνο πράγμα που δεν κάνω ποτέ
Αυτό που δεν κάνω ποτέ είναι να ανακοινώνω στην ομάδα ποιος πλήρωσε σε δόσεις. Η λίστα με τους «έχουν πληρώσει» δείχνει απλώς ονόματα, όχι πώς. Κανείς δεν χρειάζεται να ξέρει ότι κάποια οικογένεια χρειάστηκε λίγες μέρες παραπάνω. Αυτό είναι ανάμεσα σε εμένα και στην οικογένεια, τελεία.
Μια φορά μια άλλη μαμά με ρώτησε γιατί η λίστα ενημερώνεται σιγά σιγά για κάποια παιδιά. Είπα «γιατί έτσι μου βολεύει να την ενημερώνω», και άλλαξα θέμα. Δεν είπα ψέματα, απλώς δεν είπα ολόκληρη την αλήθεια.
Νομίζω πως αυτό είναι το πιο σημαντικό εργαλείο μιας ταμία: να ξέρει πότε μια ερώτηση χρειάζεται πλήρη απάντηση και πότε χρειάζεται απλώς ένα ήρεμο, φιλικό τέλος στη συζήτηση.
Και ναι, υπάρχει και ένα λινκ γι' αυτό
Κάποια στιγμή φτιάξαμε κάτι που κάνει ακριβώς αυτό πιο εύκολο: ένας γονιός βλέπει πόσα χρωστάει και μπορεί να πληρώσει σε όποιο κομμάτι τον βολεύει, χωρίς να χρειάζεται να ρωτήσει κανέναν ιδιωτικά στις 22:10. Η ταμίας βλέπει απλώς ότι η οικογένεια πλήρωσε, όχι σε πόσες φορές το έκανε.
Αυτή είναι η μόνη παράγραφος όπου το αναφέρω. Πίσω στην εκδρομή.
Η εκδρομή έγινε
Ο Νίκος ανέβηκε στο λεωφορείο μαζί με όλη την τάξη, με το ίδιο σακίδιο, το ίδιο κολατσιό, την ίδια φασαρία στο πίσω κάθισμα όπως όλα τα άλλα παιδιά. Κανείς δεν ήξερε, κανείς δεν χρειαζόταν να ξέρει, ότι τα 45 ευρώ είχαν έρθει σε δύο κομμάτια αντί για ένα.
Η μητέρα του μου έστειλε μια φωτογραφία από την εκδρομή που της είχε στείλει η δασκάλα, με μια απλή λεζάντα: «Ευχαριστώ.»
Δεν χρειαζόταν να πει για ποιο πράγμα ακριβώς.